|
|
|
Żyjmy bezpiecznie w zdrowym środowisku 9/09
Powstanie mapa hałasu w mieście
Częstochowa przystąpi do opracowania tzw. mapy akustycznej, która ma określić, w jakich częściach miasta z jakim hałasem mamy do czynienia. Miasto zdobyło właśnie dotację z Unii Europejskiej w wysokości 1,7 min zł na jej przygotowanie. Kolejnym krokiem ma być sporządzenie planu ochrony przed przed zbyt głośnymi dźwiękami, na które narażeni są mieszkańcy.
- Mapa pozwoli zweryfikować sytuację akustyczną na terenie miasta i ustalić rejony, w których nastąpiło przekroczenie norm dotyczących hałasu - mówi Elżbieta Ty-sarczyk, kierownik referatu ochrony środowiska. - Kolejnym krokiem ma być opracowanie planu ochrony przed hałasem, który ma odpowiedzieć, jakie działania podjąć, aby eliminować jego negatywne oddziaływanie, czy ma być to stawianie ekranów akustycznych, czy też tworzenie parkanów zieleni itp.
Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego miasta wielkości od 100 tys. do 250 tys, w których gronie plasuje się Częstochowa, mają czas do 30 czerwca 2012 roku na sporządzenie akustycznej mapy strategicznej oraz do 30 czerwca 2013 roku -na opracowanie planu ochrony przed hałasem. Miasta o liczbie ludności powyżej 250 tys. mieszkańców powinny mieć sporządzoną mapę akustyczną do końca czerwca 2007 roku, a rok później tj. do końca czerwca 2008 roku - opracowany program ochrony przed hałasem.
Mapy akustyczne stanowią dzisiaj podstawowy element ekspertyz i opracowań akustycznych, których zadaniem jest: planowanie obszarów zabudowy mieszkaniowej, tworzenie planów zagospodarowania przestrzennego, racjonalne gospodarowanie emisjami, ocena oddziaływania inwestycji drogowych na środowisko (budowa nowych dróg, obwodnic, modernizacja istniejących szlaków komunikacyjnych), ocena oddziaływania inwestycji przemysłowych na środowisko (budowa nowego zakładu przemysłowego, analiza możliwości obniżenia emisji hałasu z terenu istniejącego już zakładu, uzyskanie pozwolenia zintegrowanego, pozwolenia na emisję, itp.), określanie źródeł hałasu odpowiedzialnych za przekroczenia wartości dopuszczalnych w środowisku, itp.), racjonalne planowanie zakresu i kolejności prac wyciszeniowych.
Dotychczas nikt w Częstochowie nie posiadał kompleksowych informacji dotyczących hałasu.
Wykonanie mapy akustycznej jest kosztownym przedsięwzięciem. Częstochowie jednak udało się pozyskać na ten cel 1,7 min zl z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, co stanowi 85 proc. wartości całkowitej projektu.
W przemyśle krajowym średni poziom wartości maksymalnych hałasu na stanowiskach pracy wynosi ok. 100 dB. Przeciętne przekroczenie normy, wynoszącej 85 dB dochodzi więc do 15 decybeli. Na stanowiskach pracy, gdzie występuje zagrożenie hałasem i wibracjami, pracuje około 4 mln osób
Spośród nich 1,5 min pracuje na stanowiskach o ponadnormatywnym poziomie hałasu, 500 tys. tam, gdzie poziom hałasu przekracza 90 dB, a 22 tysiące - w hałasie ponad 100 dB.
Na tych ulicach jest za głośno
Dopuszczalna norma hałasu dla ulic położonych w centrum miasta wynosi od 55dB w nocy do 65 dB w czasie dnia, dla dróg przy których znajduje się zabudowa wielorodzinna współczynnik ten wynosi odpowiednio 50 i 60 dB. Wprawdzie nie mamy w Częstochowie mapy akustycznej całego miasta, drogowcy dysponują jednak danymi na temat poziomu głośności na częstochowskich ulicach. Z badań, jakie przeprowadzone zostały na zlecenie Miejskiego Zarządu Dróg, wynika, że najgłośniejszymi ulicami w Częstochowie są al. Wojska Polskiego, oraz Główna i Przejazdowa, gdzie dochodzi do przekroczenia norm o 15 dB, głośniej niż pozwalają na to przepisy jest również na Rocha, Okulickiego, Szajnowicza-Iwanowa, Jagiellońskiej, Sabinowskiej, Warszawskiej, Pułaskiego, al. Jana Pawła II.
Co z tym faktem zamierza zrobić MZD?
- Czekamy na opracowanie mapy akustycznej, kiedy będzie gotowa, będziemy się zastanawiać, jakie kroki podjąć, aby temu przeciwdziałać - mówi Marta Górska, rzeczniczka MZD. as
Hałas wokół nas jest coraz większy
Hałas jest zanieczyszczeniem, podobnie jak ścieki i spaliny, jest dokuczliwy, uciążliwy, a w wielu przypadkach szkodliwy dla człowieka i innych organizmów żywych. Jego wpływ jest często bagatelizowany, dlatego że skutki oddziaływania hałasu nie są dostrzegalne natychmiast. Może on jednak stanowić poważne zagrożenie.
Ludzie tracą słuch z wiekiem. Jest to naturalny proces starzenia się organizmu. Ubytek słuchu wyrażony w liczbach przestawia się następująco:
- w wieku 20 lat (1,3),
- 30 lat (7,4),
- 40 lat (12,7),
- 50 lat (18,0),
- 60 lat (27,4),
- 70 lat (36,7),
- 80 lat (44,0).
Innym czynnikiem powodującym utratę słuchu jest nadmierny hałas. Czułość ucha na wrażenia dźwiękowe nie jest stała. Przy małym poziomie dźwięku ma dużą wartość, natomiast przy wysokim - małą. Takie zjawisko zmiany czułości ucha wywołane zmianą poziomu dźwięku nazywa się adaptacją. Jest to niezmiernie istotny mechanizm obronny, chroniący ucho przed uszkodzeniem podczas ekspozycji hałasu o wysokim poziomie. Jednakże ten mechanizm zawodzi przy długotrwałym oddziaływaniu dźwięków o dużej intensywności, następuje trwałe zmęczenie słuchu i chwilowe podwyższenie progu słyszalności może przerodzić się w nieodwracalne. Skutkiem działanie nadmiernego hałasu jest niedosłuch.
Generalnie można wyróżnić następujące społeczne i zdrowotne skutki oddziaływania hałasu:
• szkodliwe działanie na zdrowie ludności
• obniżenie sprawności i chęci działania oraz wydajności pracy
• negatywny wpływ na możliwość komunikowania się
• utrudnianie odbioru sygnałów optycznych
• u małych dzieci budzi niepokój -zaburzenie orientacji - obniżenie sprawności nauczania
• powodowanie lokalnych napięć i kłótni między ludźmi
• zwiększenie negatywnych uwarunkowań w pracy i komunikacji, powodujących wypadki
• rosnąca liczba zachorowań na głuchotę zawodową.
Traci środowisko
Hałas powoduje pogorszenie jakości środowiska przyrodniczego, a w konsekwencji:
• utratę przez środowisko naturalne istotnej wartości, jaką jest cisza
• zmniejszenie (lub utratę) wartości terenów rekreacyjnych lub leczniczych
• zmianę zachowań ptaków i innych zwierząt (stany lękowe, zmiana siedlisk, zmniejszenie liczby składanych jaj, spadek mleczności zwierząt i inne).
Badania prowadzone w Polsce potwierdzają, że hałas o ponadnormatywnym poziomie obejmuje 21% powierzchni kraju oddziałując na jedną trzecią ludności.
Traci gospodarka
Hałas powoduje także ujemne skutki gospodarcze, takie jak:
pogorszenie jakości i przydatności terenów zagrożonych nadmiernym hałasem oraz zmniejszenie przydatności obiektów położonych na tych terenach absencję chorobową spowodowaną hałasem, z czym są związane koszty leczenia, przechodzenia na renty inwalidzkie, utrata pracowników pogorszenie jakości wyrobów (niezawodności, trwałości) utrudnienia w eksporcie wyrobów nie spełniających światowych wymagań ochrony przed hałasem.
Metody i środki ochrony przed hałasem
Zgodnie z przepisami europejskimi i krajowymi, pracodawca powinien eliminować ryzyko zawodowe związane z narażeniem na hałas albo organicza je do możliwie najniższego poziomu, uwzględniając dostępne rozwiązania techniczne oraz postęp naukowo-techniczny.
Program powinien uwzględniać w szczególności:
• unikanie procesów lub metod pracy powodujących narażenie na hałas i zastępowanie ich innymi, stwarzającymi mniejsze narażenie
• dobieranie środków pracy o możliwie najmniejszym poziomie emisji hałasu
• ograniczanie narażenia na hałas takimi środkami technicznymi, jak: obudowy dźwiękoizolacyj-ne maszyn, kabiny dźwiękosz-czelne dla personelu, tłumiki, ekrany i materiały dźwiękochłonne
• projektowanie miejsc pracy i rozmieszczanie stanowisk pracy w sposób umożliwiający izolację od źródeł hałasu oraz ograniczających jednoczesne oddziaływanie wielu źródeł na pracownika
• ograniczanie czasu i poziomu narażenia oraz liczby osób narażonych na hałas przez właściwą organizację pracy, w szczególności stosowanie skróconego czasu pracy lub przerw w pracy i rotacji na stanowiskach pracy.
BADANIA SŁUCHU TO OBOWIĄZEK
Pracownicy narażeni na działanie hałasu podlegają okresowym badaniom lekarskim. Badania ogólne wykonuje się co 4 lata, a badania otolaryngologiczne i audiometryczne: przez pierwsze trzy lata pracy w hałasie - co rok, następnie co 3 lata.
Hałas stal się już w XX stuleciu jednym z najniebezpieczniejszych wrogów człowieka. Atakuje każdy żywy organizm w dzień i w nocy. Hałas i wibracje mają ujemny wpływ na zdrowie, zmniejszają wydajność pracy, utrudniają wypoczynek i koncentrację.
Stałe oddziaływanie hałasu kumuluje się podobnie jak promieniowanie, wpływając na cały organizm - nie tylko na narząd słuchu, ale też na system nerwowy, powodując m.in. zaburzenia snu i trawienia, zmiany akcji serca, ciśnienia krwi, rytmu oddychania itp.
Hałas jest zagrożeniem fizycznym równie niebezpiecznym jak zagrożenie chemiczne w powietrzu, wodzie i glebie.
Co to jest hałas?
Nierozerwalną częścią naszego życia są dźwięki, które odgrywają dwojaką rolę:
• jako zjawiska pożądane - czyli środek porozumiewania się i odbioru wrażeń słuchowych
• jako zjawiska niepożądane - czyli dźwięki przeszkadzające, szkodliwie działające na zdrowie człowieka.
Ile decybeli możemy wytrzymać
Miarą dźwięków niepożądanych, czyli hałasu, jest poziom dźwięku A wyrażony w decybelach (dB):
• poziomy dźwięku niższe od 45 dB w dzień są dla człowieka mało uciążliwe;
• hałas o poziomach dźwięku 65-70 dB jest uciążliwy i - niestety - typowy dla naszego życia codziennego.
W polskim i międzynarodowym ustawodawstwie przyjęto, że poziom dźwięku powyżej 85 dB przy 8-godzinnym działaniu na stanowisku pracy stwarza zagrożenie uszkodzenia słuchu.
Skąd się bierze hałas?
Hałas dotyka nas wszędzie - zarówno w miejscu pracy, jak i w miejscu zamieszkania czy odpoczynku. Najbardziej powszechnymi, a jednocześnie najbardziej uciążliwymi źródłami hałasu są trasy drogowe, kolejowe i lotnicze, a także zakłady przemysłowe, centra handlowe, miejsca rozrywki itp. Na działanie hałasu przekraczającego wielkość 85 dB narażone są osoby pracujące w górnictwie, w przemyśle maszynowym, hutniczym, stoczniowym, motoryzacyjnym, budowlanym, fonograficznym i innych. W naszych mieszkaniach jest hałas, którego źródłami są instalacje wodno-kanalizacyjne i wentylacyjne, urządzenia mechaniczne zainstalowane w budynkach (czyli windy, hydrofory, itp.) oraz... głośni sąsiedzi.
Eksperci zbadają ekrany
Czy ekrany akustyczne, które wybudowano wzdłuż DK-1 są skuteczne? Na dobrą sprawę nikt dokładnie tego nie wie. Po interpelacji złożonej przez jednego z radnych, Miejski Zarząd Dróg zlecił badania, które mają to ustalić.
Ekrany akustyczne wzdłuż DK-1 na Rakowie budowane są na raty od lat. Pierwszy odcinek po wschodniej stronie powstał 10 lat temu, później zbudowano ekran po przeciwnej stronie, z kolei od ubiegłego roku trwa budowa brakującego odcinka po stronie wschodniej. Wykonanie tylko tej części to wydatek rzędu 3 min zl. Czy ekrany są jednak skuteczne? Można przypuszczać, że tak - nikt tego jednak nie sprawdzał dokładnie. Temat wywołał radny Jacek Krawczyk (PO), który w złożonej interpelacji domaga się, aby to sprawdzić
- Uważam, że jeśli wydajemy na ekrany spore przecież pieniądze, to powinniśmy dowiedzieć się na ile są one skuteczne, o ile obniżył się poziom hałasu, na który narażeni są mieszkańcy znajdujących się tam bloków - tłumaczy radny.
W wyniku interpelacji Miejski Zarząd Dróg, który odpowiada za postawienie ekranów, zlecił już przeprowadzenie badań firmie Lemitor, która dokonywała pomiarów głośności przy trasie, zanim zaczęto budowę. Mają się one odbyć, gdy zakończy się budowa realizowanego obecnie odcinka - termin upływa 30 czerwca. Badanie ma odpowiedzieć również na pytanie, czy potrzebne będzie postawienie bariery akustycznej na pasie zieleni między jezdniami, na odcinku "gierkówki", na którym ekrany znajdują się po bokach trasy.
Adam Świerczyński
|
